Coraz więcej studentów łączy naukę z pracą zarobkową. Dla części jest to konieczność finansowa, dla innych sposób na zdobycie doświadczenia zawodowego przed ukończeniem studiów. Niezależnie od powodu, student pracujący ma specyficzną sytuację prawną, którą warto dobrze rozumieć.

Ulga w składkach ZUS dla studentów

Jedną z największych różnic między pracującym studentem a pozostałymi pracownikami jest kwestia składek ZUS. Student, który nie ukończył 26. roku życia, zatrudniony na umowie zlecenie, jest zwolniony z obowiązku odprowadzania składek na ubezpieczenie społeczne (emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe). Oznacza to, że pracodawca nie odprowadza za niego tych składek, co obniża koszt zatrudnienia dla pracodawcy, ale jednocześnie oznacza brak ochrony ubezpieczeniowej dla studenta.

Wyjątkiem jest sytuacja, gdy student jest jednocześnie zatrudniony na umowie o pracę u tego samego lub innego pracodawcy i z tego tytułu podlega ubezpieczeniom społecznym. Wtedy składki są odprowadzane normalnie.

Ulga podatkowa dla młodych

Od 2021 roku obowiązuje w Polsce ulga podatkowa dla osób do 26. roku życia. Oznacza ona, że przychody z umowy o pracę i umowy zlecenie do kwoty 85 528 zł rocznie są zwolnione z podatku dochodowego. To realna korzyść finansowa, dzięki której wynagrodzenie netto jest wyższe niż w przypadku starszych pracowników zarabiających tyle samo.

Ulga jest stosowana automatycznie przez pracodawcę, nie trzeba składać żadnych wniosków. Warto jednak pilnować, czy pracodawca rzeczywiście ją stosuje, sprawdzając miesięczne paski wynagrodzeń.

Praca na etacie podczas studiów

Jeśli student pracuje na umowie o pracę, przysługują mu wszystkie prawa pracownicze: prawo do urlopu, ochrona przed zwolnieniem, wynagrodzenie chorobowe. Składki ZUS są odprowadzane w pełnym zakresie, niezależnie od wieku. Pracodawca nie może traktować studenta gorzej niż pozostałych pracowników tylko dlatego, że studiuje.

Praktyki i staże

Praktyki studenckie realizowane w ramach programu studiów nie są objęte przepisami Kodeksu pracy, chyba że uczelnia zawarła z firmą odpowiednią umowę. Nieodpłatne praktyki są legalne, ale warto sprawdzić, czy umowa o praktyki jasno określa zakres obowiązków i czas trwania. Staże płatne powinny być realizowane na podstawie umowy zlecenie lub umowy o pracę, co daje praktykantowi odpowiednie prawa.