Rozwiązanie umowy o pracę, zarówno z inicjatywy pracownika, jak i pracodawcy, rządzi się ściśle określonymi zasadami. Nieznajomość przepisów dotyczących wypowiedzenia może Cię kosztować utratę należnych świadczeń lub narazić na konsekwencje prawne. Poniżej omawiamy najważniejsze zasady, które powinieneś znać.

Okresy wypowiedzenia

Długość okresu wypowiedzenia umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony zależy od stażu pracy u danego pracodawcy. Jeśli pracujesz krócej niż 6 miesięcy, okres wypowiedzenia wynosi 2 tygodnie. Przy stażu od 6 miesięcy do 3 lat jest to 1 miesiąc. Powyżej 3 lat stażu obowiązuje 3-miesięczny okres wypowiedzenia. W przypadku umów na czas określony okresy wypowiedzenia są analogiczne, jeśli umowa przewiduje możliwość wcześniejszego rozwiązania.

Forma wypowiedzenia

Wypowiedzenie umowy o pracę musi być złożone na piśmie. Jeśli pracodawca wypowiada umowę, zobowiązany jest wskazać przyczynę wypowiedzenia, co dotyczy umów na czas nieokreślony. Podana przyczyna musi być konkretna, rzeczywista i uzasadniona. Wypowiedzenie bez podania przyczyny lub z przyczyną nieprawdziwą jest wadliwe i może być skutecznie zaskarżone do sądu pracy.

Zwolnienie dyscyplinarne

Pracodawca może rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia, czyli w trybie natychmiastowym, tylko w ściśle określonych przypadkach: gdy pracownik dopuścił się ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych, popełnił przestępstwo uniemożliwiające dalsze zatrudnienie lub utracił uprawnienia niezbędne do wykonywania pracy. Zwolnienie dyscyplinarne wymaga zachowania formy pisemnej i wskazania przyczyny. Pracownik może odwołać się od takiej decyzji do sądu pracy w ciągu 21 dni od doręczenia pisma.

Ochrona przed zwolnieniem

Niektóre grupy pracowników korzystają ze szczególnej ochrony przed zwolnieniem. Pracodawca nie może wypowiedzieć umowy o pracę pracownikowi, któremu brakuje nie więcej niż 4 lata do osiągnięcia wieku emerytalnego, pracownicy w ciąży ani pracownikowi przebywającemu na urlopie. Chronieni są również działacze związkowi.

Odprawa przy zwolnieniu

Jeśli pracodawca zwalnia pracowników z przyczyn niedotyczących pracownika, na przykład restrukturyzacja czy likwidacja stanowiska, pracownikowi przysługuje odprawa pieniężna. Jej wysokość zależy od stażu pracy: jednomiesięczne wynagrodzenie przy stażu do 2 lat, dwumiesięczne przy stażu od 2 do 8 lat i trzymiesięczne przy stażu powyżej 8 lat.