ZUS, czyli Zakład Ubezpieczeń Społecznych, to instytucja, z którą każdy pracujący Polak ma do czynienia od pierwszego dnia zatrudnienia. Mimo to wiedza na temat składek, świadczeń i możliwości sprawdzenia własnego konta ubezpieczeniowego jest wśród młodych pracowników wyjątkowo niska. Tymczasem to, co dzieje się na Twoim koncie ZUS, ma bezpośredni wpływ na Twoje przyszłe emerytury, zasiłki i uprawnienia.

Jakie składki odprowadza pracodawca

Przy umowie o pracę pracodawca odprowadza za Ciebie składki na ubezpieczenie emerytalne (9,76% z wynagrodzenia brutto po stronie pracownika i tyle samo po stronie pracodawcy), rentowe, chorobowe (2,45%, tylko po stronie pracownika) i wypadkowe (stawka zmienna, tylko po stronie pracodawcy), a także składkę zdrowotną. Łącznie z Twojego wynagrodzenia brutto potrącana jest kwota liczona jako procent tej podstawy, co tłumaczy różnicę między wynagrodzeniem brutto a netto.

Jak sprawdzić swoje konto ZUS

Każdy ubezpieczony ma dostęp do swojego indywidualnego konta w ZUS przez platformę PUE ZUS (pue.zus.pl). Po zalogowaniu za pomocą profilu zaufanego, bankowości elektronicznej lub kwalifikowanego podpisu elektronicznego możesz sprawdzić, jakie składki zostały na Twoje konto odprowadzone, przez kogo i w jakiej wysokości. Warto regularnie kontrolować te informacje, szczególnie na początku zatrudnienia, bo zdarza się, że pracodawcy nie odprowadzają składek mimo pobierania ich z wynagrodzenia pracownika.

Co zrobić, jeśli pracodawca nie odprowadza składek

Niepłacenie składek ZUS przez pracodawcę to poważne wykroczenie, a nawet przestępstwo. Jeśli na Twoim koncie ZUS nie pojawiają się składki, mimo że pracujesz i masz podpisaną umowę, możesz zgłosić ten fakt bezpośrednio do ZUS lub Państwowej Inspekcji Pracy. ZUS ma prawo przeprowadzić kontrolę i nakazać pracodawcy uregulowanie zaległości. Pamiętaj, że zaległe składki pracodawca musi zapłacić z odsetkami, a sam pracownik nie traci uprawnień do świadczeń z tytułu nieopłaconych składek, jeśli udowodni istnienie stosunku pracy.

Subkonto i Otwarte Fundusze Emerytalne

Część Twoich składek emerytalnych trafia na subkonto w ZUS i opcjonalnie do Otwartego Funduszu Emerytalnego, jeśli jesteś jego członkiem. Na platformie PUE ZUS możesz sprawdzić, jaki kapitał został do tej pory zgromadzony na Twoim koncie emerytalnym. To liczba, o której warto myśleć już na początku kariery, bo im wcześniej zaczniesz odprowadzać składki, tym wyższa będzie Twoja przyszła emerytura.

Świadczenia finansowane przez ZUS

ZUS finansuje szereg świadczeń, do których możesz mieć prawo jako pracownik: zasiłek chorobowy, zasiłek macierzyński, zasiłek opiekuńczy, świadczenie rehabilitacyjne czy jednorazowe odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy. Warunkiem uzyskania każdego z tych świadczeń jest posiadanie odpowiedniego okresu ubezpieczenia i złożenie właściwego wniosku. Szczegółowe informacje o przysługujących Ci świadczeniach znajdziesz na stronie zus.pl lub bezpośrednio na Twoim koncie PUE ZUS.